Zapadnoevropske obavještajne agencije izdale su dramatično upozorenje da su ruski špijuni širom Evrope pretvorili naizgled obične nekretnine u mrežu “Trojanskih konja”.
Cilj ove opsežne operacije je priprema terena za koordiniranu kampanju sabotaža, nadzora i tajnih napada u slučaju eskalacije sukoba sa Zapadom.
Vješto iskorištavajući rupe u evropskim zakonima i slabe pravne okvire, tajne ruske jedinice već godinama kupuju strateški važne nekretnine. Ove lokacije se nalaze u opasnoj blizini ključnih vojnih i civilnih objekata u najmanje desetak evropskih država.
U namjeri da eskaliraju svoj “hibridni rat” protiv Zapada, ruske špijunske agencije navodno su preuzele vlasništvo nad vikendicama, napuštenim školama, gradskim stanovima, skladištima, pa čak i cijelim ostrvima. Bivši i sadašnji zvaničnici iz tri evropske obavještajne službe za britanski The Telegraph ističu da postoji opravdan strah da Rusija na ovim lokacijama već skriva eksploziv, dronove, oružje i tajne operativce, koji samo čekaju signal za aktivaciju.
Hibridni rat u “sivoj zoni” i zaobilaženje Člana 5
Akti sabotaže povezani s Moskvom doživjeli su nagli porast u posljednje četiri godine, od početka invazije na Ukrajinu. Ti incidenti variraju od podmetanja požara u Londonu i Varšavi, preko paketa-bombi i zavjera za atentate, pa sve do pokušaja iskliznuća vozova iz šina. Zapadni obavještajni krugovi strahuju da su ovi događaji bili samo “probne vožnje”.
Umjesto pokretanja konvencionalnog vojnog napada, obavještajci tvrde da Kremlj testira odlučnost NATO-a u takozvanoj “sivoj zoni”. Cilj je izvesti razorne napade koji se ne mogu sa sigurnošću pripisati Rusiji, kako bi se paralizovale transportne, komunikacijske i energetske mreže, a istovremeno zakomplikovalo pozivanje na Član 5 NATO-a (klauzula o kolektivnoj odbrani).
“Kampanja sabotaža će mnogo teže proizvesti konsenzus oko Člana 5 nego otvorena vojna operacija,” objasnio je jedan neimenovani obavještajac. “Mogućnost negiranja, bilo ono uvjerljivo ili ne, otežava utvrđivanje krivice. Bez apsolutne sigurnosti, mnogo je teže okupiti saveznike za vojni odgovor.”
Nova šefica britanskog MI6 Blaise Metreweli u svom prvom govoru upozorila je da Britanija sada “djeluje u prostoru između mira i rata”, te da ih Rusija testira taktikama koje su tik ispod praga otvorenog sukoba. Slično je proteklog vikenda izjavio i ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski, upozorivši da je Vladimir Putin već započeo Treći svjetski rat protiv Zapada.
Ostrva, crkve i tajne baze: Od Finske do Balkana
Posebnu pažnju obavještajaca privukla je Skandinavija, a Finska se smatra epicentrom ove tajne ruske strategije. Finske vlasti su ranije otkrile šokantan slučaj kompanije Airiston Helmi, koja je u tišini kupila 17 nekretnina oko Arhipelaškog mora, u blizini ključnih pomorskih ruta i baze finske mornarice.Najimpresivnija akvizicija bilo je ostrvo Sakkiluoto. Kada su finski komandosi upali na ostrvo 2018. godine, otkrili su kompleks koji je ličio na vojnu bazu: devet pristaništa, heliodrom, sigurnosne kamere, senzore pokreta, kamuflažne mreže i barake opremljene satelitskim antenama za naprednu komunikaciju.
Nakon invazije na Ukrajinu 2022. godine, Rusija je navodno odustala od ovako grandioznih projekata i prešla na strategiju “mini-baza”, pretvarajući stotine nezamjetnih zgrada širom Evrope u prislušne stanice i sigurne kuće. Ključne mete uključuju:
- Velika Britanija: Istražuju se sumnjive kupovine nekretnina u blizini sjedišta MI6 u Londonu, kao i oko podmorničke baze Trident u Škotskoj i čvorišta podmorskih kablova na Šetlandskim ostrvima.
- Norveška i Švedska: Ruska pravoslavna crkva, za koju zapadne agencije tvrde da je blisko povezana s Kremljom, kupila je nekretnine u blizini pomorskih baza i radarskih instalacija. U Švedskoj je 2023. godine izgrađena crkva okružena kamerama i ogradama u blizini strateški važnog aerodroma, a sveštenik te crkve je ranije odlikovan od strane ruske vanjske obavještajne službe (SVR).
- Švicarska: Ruski operativci koristili su nekretnine u blizini federalnog instituta za hemijsku zaštitu (koji je istraživao trovanja u Salisburyju) za presretanje Wi-Fi mreža. Zabilježen je i porast ruskih kupovina u selima blizu Velikog hadronskog sudarača (CERN).
Uključuje se i Kina, Evropa podijeljena
Sigurnosne agencije upozoravaju da i Kina provodi sličnu, iako nešto ograničeniju strategiju. Kina se fokusira na dugoročni nadzor, pozicionirajući se blizu ruta optičkih kablova i data centara, s ciljem prikupljanja šifrovanih podataka za koje se nadaju da će ih moći dešifrovati u budućnosti napretkom računarske tehnologije. Zabilježen je slučaj gdje su Kinezi kupili hotel pored švicarske zračne baze u kojoj će biti smješteni borbeni avioni F-35, nakon čega je švicarska vojska morala otkupiti tu nekretninu.
Za razliku od Kine, ruske ambicije su neposrednije i znatno opasnije.
Uprkos jasnoj prijetnji, stručnjaci strahuju da evropske države ne reaguju dovoljno brzo. Iako su Finska, Latvija, Litvanija i Norveška pooštrile kontrole, a Estonija planira slične restrikcije, prijedlog o zabrani prodaje nekretnina ruskim kupcima na nivou cijele Evropske unije propao je prošle godine. Otpor su pružile države zabrinute za ekonomske posljedice, a navodno je Kipar uložio najveće prigovore, uprkos nizu sumnjivih kupovina u blizini britanskih baza na tom ostrvu.
Rezultat je, upozoravaju stručnjaci, konfuzna mreža zakona prepuna rupa.
“Sve dok kontraobavještajni rad ostaje isključivo na nacionalnom nivou, Evropa neće moći odgovoriti na prijetnju koja prelazi svaku njenu granicu,” zaključuje jedan od evropskih sigurnosnih zvaničnika.
ZADNJE VIJESTI IZ Svijet
